Re-integratie Wet Verbetering Poortwachter, de verplichtingen voor werkgever en werknemer
Vanaf de eerste ziektedag loopt er een klok. De regels voor re-integratie volgens de Wet Verbetering Poortwachter, kortweg WVP, bepalen wat jij en je werknemer wanneer moeten doen, tot het UWV je dossier beoordeelt bij de WIA-aanvraag. Doe je dat niet op tijd en niet aantoonbaar, dan betaal je het loon tot een jaar langer door.
In deze blog lees je de stappen van de eerste ziektedag tot de WIA-aanvraag, wat de wet van werkgever en werknemer vraagt en waar re-integratie het vaakst vastloopt. Je ziet ook wat een loonsanctie kost en hoe je die voorkomt.

Wat is de Wet Verbetering Poortwachter en wat betekent die voor re-integratie?
De Wet Verbetering Poortwachter trad in 2002 in werking om langdurig verzuim te beperken. De wet maakt werkgever en werknemer samen verantwoordelijk voor terugkeer naar werk. De re-integratieplicht van de werkgever staat in het Burgerlijk Wetboek (artikel 7:658a), en het UWV toetst je inspanningen als de werknemer een WIA-uitkering aanvraagt.
Voor jou als werkgever betekent dit dat je stuurt op terugkeer naar werk, vanaf het begin en met een dossier dat dat aantoont. De werknemer moet meewerken aan passend werk en in overleg blijven over de mogelijkheden. Kan niet worden aangetoond dat beide partijen genoeg hebben gedaan, dan kan het UWV een loonsanctie opleggen.
Welke stappen schrijft de Wet Verbetering Poortwachter voor?
De wet kent een vaste volgorde van stappen, van de eerste ziektedag tot de WIA-aanvraag. Een uitgebreid stappenplan vind je in de blog over het verzuimtraject volgens de Wet Verbetering Poortwachter. Hieronder staan de stappen in het kort.
Eerste ziektedag en ziekmelding
Vanaf de eerste ziektedag leg je de ziekmelding vast. De werknemer meldt zich ziek volgens de afspraken in het contract en je schakelt de arbodienst of bedrijfsarts in. De bedrijfsarts beoordeelt de situatie en adviseert over wat de werknemer nog wel kan.
Vanaf dit moment start het verzuimdossier. Daarin houd je elke stap bij, zodat je later kunt aantonen dat jij en je werknemer zich voldoende hebben ingespannen. Wat er in dat dossier hoort, lees je in de blog over het verzuimdossier.
Probleemanalyse en plan van aanpak
Bij dreigend langdurig verzuim stelt de bedrijfsarts uiterlijk in week 6 een probleemanalyse op. Daarin staat waarom de werknemer niet kan werken en welke mogelijkheden er nog zijn. Binnen twee weken daarna, dus uiterlijk in week 8, maken jij en je werknemer samen het plan van aanpak.
Dat plan vormt de basis van het traject. Je evalueert het minimaal elke zes weken en past het aan als de situatie verandert. Hoe je het plan correct opstelt, staat in de blog over het plan van aanpak volgens de Wet Verbetering Poortwachter.

Eerste ziektejaar en eerstejaarsevaluatie
Tijdens het eerste ziektejaar betaal je het loon door, minimaal 70 procent van het laatstverdiende loon, tenzij de cao of het contract meer bepaalt. Werkgever en werknemer werken in die periode aan terugkeer. Dat kan betekenen dat de werknemer tijdelijk minder uren werkt, aangepast werk doet of andere taken krijgt.
Uiterlijk in week 52 doe je de eerstejaarsevaluatie. Je kijkt dan of het doel nog haalbaar is en of terugkeer in de eigen functie nog realistisch is. Lees meer over de eerstejaars evaluatie.
Tweede ziektejaar, passend werk en tweede spoor
Is terugkeer in de eigen functie niet mogelijk, dan zoek je passend werk binnen de organisatie. Biedt ook dat geen oplossing, dan start het tweede spoor, begeleiding naar werk bij een andere werkgever. Dat start uiterlijk zes weken na de eerstejaarsevaluatie, en eerder als al duidelijk is dat terugkeer bij jou niet lukt. In de blog over het tweede spoor lees je hoe je dat aanpakt.
Het tweede ziektejaar draait om aantonen dat je alle redelijke mogelijkheden hebt onderzocht. Wil je weten hoe je dat bij een lang lopend dossier organiseert, bekijk dan de pagina over langdurig verzuim.
Eindevaluatie, re-integratieverslag en WIA-aanvraag
Uiterlijk twee weken voor de WIA-aanvraag doe je de eindevaluatie. Rond week 91 stel je het re-integratieverslag op, en uiterlijk in week 93 dient de werknemer de WIA-aanvraag in. Het UWV beoordeelt daarbij je dossier, en wat daaruit blijkt, lees je in de blog over de Poortwachterstoets van het UWV.
Wat zijn de verplichtingen van werkgever en werknemer?
De werkgever blijft eindverantwoordelijk voor het proces. Daarbij hoort in elk geval:
- de ziekmelding op tijd vastleggen
- een arbodienst of bedrijfsarts inschakelen
- een probleemanalyse laten opstellen
- samen met de werknemer een plan van aanpak maken
- regelmatig overleggen en het plan evalueren
- zoeken naar passend werk
- het tweede spoor starten als dat nodig is
- het re-integratiedossier bijhouden
- een re-integratieverslag opstellen
De werknemer moet meewerken aan het plan van aanpak, aangeboden passend werk accepteren en de voorschriften van de bedrijfsarts opvolgen. Houdt één van beide partijen zich niet aan de regels, dan kan het UWV daar gevolgen aan verbinden. Het volledige overzicht staat in de blog over de verplichtingen van de werkgever.

Wat gebeurt er bij een loonsanctie?
Vindt het UWV dat je onvoldoende hebt gedaan om de werknemer te laten re-integreren, dan verlengt het je loondoorbetalingsverplichting met maximaal 52 weken. Bij een bruto maandloon van 4.000 euro en 70 procent doorbetaling is dat ruim 33.000 euro per dossier.
Een loonsanctie ontstaat bijvoorbeeld wanneer:
- het plan van aanpak ontbreekt
- het tweede spoor te laat start
- het dossier niet volledig is
- er te weinig overleg is geweest
- geen passend werk is aangeboden
Je moet kunnen aantonen dat het proces volgens de regels is verlopen. Hoe je dat doet, lees je op de pagina loonsanctie voorkomen.
Wanneer krijg je te maken met de Ziektewet en de no-riskpolis?
In sommige situaties kan een werkgever gebruikmaken van de Ziektewet. Bijvoorbeeld wanneer een werknemer ziek uit dienst gaat of onder een speciale regeling valt. Je kunt dan een Ziektewetuitkering aanvragen bij het UWV. Ook kan de no-riskpolis van toepassing zijn, waardoor het financiële risico voor jou als werkgever kleiner wordt.
De regels rond inkomen, uitkering en arbeidsongeschiktheid zijn complex. Juist daarom moet het re-integratiedossier volledig zijn en alle stappen goed vastleggen.

Waarom gaat re-integratie vaak mis zonder regie?
In de praktijk loopt een re-integratietraject vaak vast doordat er te laat wordt ingegrepen of doordat verantwoordelijkheden niet duidelijk zijn. Afspraken worden niet vastgelegd, het dossier is onvolledig of het tweede spoor start te laat. Daardoor duurt verzuim langer en neemt de kans op een loonsanctie toe.
Sturen op re-integratie vraagt kennis van de regels en regie vanaf de eerste ziektedag. Zonder die regie kost elk dossier dat misgaat je tienduizenden euro’s, en bij meerdere dossiers tegelijk loopt dat snel op.
Wat doet een Casemanager in het re-integratietraject?
De Wet Verbetering Poortwachter legt veel verantwoordelijkheid bij de werkgever. In de praktijk is het niet altijd eenvoudig om alle stappen zelf te bewaken. Een Casemanager houdt overzicht en zorgt dat het proces volgens de regels verloopt.
Een Casemanager:
- bewaakt het plan van aanpak
- houdt het re-integratiedossier bij
- stemt af met bedrijfsarts en arbodienst
- begeleidt werkgever en werknemer
- stuurt op passend werk
- helpt een loonsanctie te voorkomen
Waarom vroegtijdige regie het verschil maakt, lees je in de blog over de Casemanager en de Wet Verbetering Poortwachter.
Met regie vanaf dag 1 blijft verzuim korter en je dossier op orde
Wie de stappen van de Wet Verbetering Poortwachter vanaf de eerste ziektedag bewaakt, houdt verzuim korter en voldoet aan de eisen van het UWV. De wet vraagt geen perfect traject, maar wel een traject dat je kunt aantonen.
Hulp nodig bij re-integreren volgens de Wet Verbetering Poortwachter?
Twijfel je of jouw organisatie voldoet aan de regels van de Wet Verbetering Poortwachter? Of wil je zeker weten dat het dossier op orde is voordat het UWV meekijkt? De Casemanager Online® werkt met ervaren, gecertificeerde Casemanagers die volledig volgens de Wet Verbetering Poortwachter werken. Zij helpen bij langdurig verzuim, het tweede spoor, dossiercontrole en het voorkomen van een loonsanctie. Je hebt binnen één werkdag contact met ons. Vraag direct een Casemanager aan. Zullen we samen kijken of jouw dossiers op orde zijn?
Gepubliceerd op:
13 maart 2026
Meer artikelen
Maaike Thijssen | 6 oktober 2026 | Ziekteverzuim