Therapeutisch werken en re integratie: zo richt je een sterk re integratietraject in

Een zieke werknemer die nog niet volledig kan werken, maar ook niet volledig stil hoeft te zitten. In de praktijk wordt dan vaak gesproken over therapeutisch werken. Toch zorgt juist die term regelmatig voor onduidelijkheid.

Want wat is de betekenis van therapeutisch werken binnen re integratie? Wanneer is arbeidstherapeutisch werken verstandig en wanneer loop je risico richting het UWV?

In deze blog krijg je duidelijkheid over de juiste toepassing binnen een re integratietraject.

werk volledig hervatten wijze uitsluitend toegestaan leiden regel specifieke situatie

Wat is therapeutisch werken en hoe past het binnen re integratie?

Therapeutisch werken wordt in de praktijk gebruikt als een re integratie instrument om een arbeidsongeschikte werknemer geleidelijk te laten wennen aan werk. Het gaat om werken op een arbeidstherapeutische basis, waarbij herstel centraal staat.

De werknemer verricht werkzaamheden zonder dat direct sprake is van loonwaarde. Belangrijk om te weten: tijdens deze fase blijft de werknemer voor 100% arbeidsongeschikt geregistreerd.

Dat maakt deze fase fundamenteel anders dan aangepast werk. Zodra een werknemer passende arbeid verricht met loonwaarde, is er sprake van gedeeltelijke arbeidsgeschiktheid en geldt loondoorbetaling op basis van die inzet.

Werken op arbeidstherapeutische basis wordt vaak ingezet na een langere periode van ziekte. Het is bedoeld om de belastbaarheid te beoordelen en te kijken wat iemand weer aankan in de praktijk.

Bestaat arbeidstherapeutisch werken nog binnen het re integratieproces?

In de praktijk wordt arbeidstherapeutisch werken nog veel gebruikt, maar het UWV kijkt anders naar deze fase.

Het UWV beschouwt arbeidstherapie namelijk niet als echte werkhervatting. Het is een voorbereidende fase binnen het re integratietraject.

Dat betekent dat je als werkgever moet oppassen dat je deze fase niet te lang laat duren. De duur van arbeidstherapie is doorgaans beperkt tot maximaal vier weken, soms met een korte verlenging tot zes weken als dat goed onderbouwd is.

Wordt deze fase te lang ingezet, dan kan het UWV oordelen dat er onvoldoende is gedaan om te komen tot echte re integratie.

Het verschil tussen therapeutisch werken, arbeidstherapeutische basis en passende arbeid

Het onderscheid tussen deze begrippen is cruciaal.

Bij arbeidstherapie is sprake van werken zonder loonwaarde en volledig gericht op herstel. De werknemer blijft ziek en de focus ligt op opbouwen van belastbaarheid.

Bij passende arbeid verandert dat. Dan levert de werknemer daadwerkelijk arbeid en ontstaat er loonwaarde. Zolang een werknemer passende arbeid verricht, blijft hij formeel ziek, maar heeft hij recht op loondoorbetaling gedurende maximaal 104 weken.

Na die periode wordt het loon gekoppeld aan de loonwaarde van het werk dat iemand doet.

Dit verschil is belangrijk voor de manier waarop je het traject inricht en vastlegt.

principe percentage oppakken gezien raden volledige werkhervatting eigen werkzaamheden passend werk

Waarom therapeutisch werken vaak onduidelijk wordt toegepast binnen een re integratietraject

In de praktijk zie je dat deze fase vaak te vrijblijvend wordt ingevuld. Een werknemer komt werken, maar zonder duidelijke doelen of structuur.

Juist structuur en ritme zijn essentieel, zeker bij psychische klachten. Het helpt een werknemer om weer grip te krijgen op werk en dagelijks functioneren.

Daarnaast speelt begeleiding een grote rol. In deze fase is vaak intensieve begeleiding aanwezig vanuit een collega of leidinggevende.

Zonder die begeleiding en zonder duidelijke afspraken ontstaat er onduidelijkheid. En als onvoldoende duidelijkheid bestaat, wordt het lastig om richting het UWV aan te tonen dat het traject zorgvuldig is uitgevoerd.

Van therapeutisch werken naar duurzaam re integreren

Therapeutisch werken is bedoeld als korte fase. Daarna moet er beweging komen richting passende arbeid.

Dat vraagt om een actieve aanpak van zowel werkgever als werknemer. Het traject moet gericht zijn op opbouw, niet op behoud van de situatie.

Daarbij helpt het om breder te kijken dan alleen werk. Een holistische benadering, waarin ook fysiek, mentaal en sociaal welzijn worden meegenomen, draagt bij aan duurzaam herstel.

Vertrouwen en een gevoel van veiligheid op de werkplek zijn daarin vaak belangrijker dan de specifieke therapievorm.

Hoe bouw je een re integratietraject op met arbeidstherapeutisch werken

Een goed traject start met een duidelijke analyse van de situatie. Wat is de belastbaarheid en wat zijn de mogelijkheden?

Vervolgens wordt arbeidstherapie ingezet als tijdelijke fase om te wennen aan werk. De werknemer pakt lichte werkzaamheden op en bouwt ritme op.

Daarna volgt de stap naar aangepast werk of passende arbeid, waarbij ook loonwaarde een rol gaat spelen.

Tijdens het hele traject is het belangrijk om regelmatig te evalueren en bij te sturen.

twee weken uitzondering therapeutisch werken bedrijfsarts

Starten met een arbeidstherapeutische basis: wat betekent dit in de praktijk?

In deze fase staat wennen centraal. De werknemer gaat weer werken, maar zonder prestatiedruk.

Er wordt gekeken naar wat iemand aankan en hoe snel opbouw mogelijk is. Vaak begint dit met enkele uren per dag.

Sociale contacten met collega’s spelen hierbij ook een rol. Ze helpen om isolement te doorbreken en weer aansluiting te vinden op de werkvloer.

Wanneer ga je van aangepast werk naar passende arbeid?

Deze stap wordt gemaakt zodra de werknemer voldoende belastbaar is om structureel arbeid te verrichten.

De bedrijfsarts beoordeelt dit en geeft richting. Vanaf dat moment moet het werk ook daadwerkelijk waarde opleveren.

De rol van passende arbeid binnen re integratie

Passende arbeid is een kernbegrip binnen re integratie. Het gaat om werk dat aansluit bij de mogelijkheden van de werknemer.

Dat kan het eigen werk zijn, maar ook ander werk binnen het dienstverband.

De werkgever is verplicht om dit actief te onderzoeken en aan te bieden.

Terugkeer naar eigen werk: wanneer is dat haalbaar?

Het uitgangspunt is altijd terugkeer naar eigen werk. Dat is vaak de meest duurzame oplossing.

Alleen is dat niet altijd haalbaar. Bijvoorbeeld bij blijvende beperkingen door ziekte of arbeidsongeschiktheid.

In dat geval moet worden gekeken naar ander werk binnen of buiten de organisatie.

therapeutisch werken en re integratie wat is arbeidstherapeutisch zachte aanpak bedrijfsarts

Wanneer is aangepast werk nodig binnen het re integratietraject?

Aangepast werk wordt ingezet wanneer het eigen werk tijdelijk niet mogelijk is.

Denk aan minder fysieke belasting, andere taken of aangepaste werktijden.

Dit helpt om de werknemer toch betrokken te houden en werkhervatting mogelijk te maken.

Re integreren buiten het eigen werk: welke routes zijn er?

Als terugkeer naar eigen werk niet lukt, wordt gekeken naar andere mogelijkheden.

Dat kan ander werk zijn binnen het bedrijf, of werk bij een andere werkgever.

In sommige gevallen komt ook de Ziektewet of een beoordeling van arbeidsongeschiktheid in beeld.

Praktische valkuilen bij therapeutisch werken en re integreren

Een belangrijke valkuil is dat arbeidstherapie te lang wordt ingezet. Terwijl de vuistregel is dat deze fase kort en doelgericht moet zijn.

Ook ontbreekt soms de koppeling met behandeling of therapie. Terwijl interventies zoals cognitieve gedragstherapie of Acceptance and Commitment Therapy juist kunnen helpen bij herstel.

Deze vormen van therapie richten zich op het ontwikkelen van copingmechanismen en het omgaan met klachten.

Als werk en behandeling niet goed op elkaar aansluiten, vertraagt het herstel.

Hoe zorg je dat jouw re integratietraject inhoudelijk en juridisch klopt?

Zorg dat elke fase van het traject goed wordt onderbouwd. Leg vast welke stappen zijn gezet en waarom.

Blijf in gesprek met de werknemer en stel bij waar nodig.

Controleer of het traject nog aansluit bij de belastbaarheid en het herstel.

En vooral: zorg dat je kunt aantonen dat je als werkgever actief hebt gehandeld.

Samenvattende afsluiting

Therapeutisch werken kan een waardevolle fase zijn binnen re integratie, maar alleen als het goed wordt toegepast.

Het is een tijdelijk instrument, bedoeld om de stap naar passende arbeid mogelijk te maken.

Zonder duidelijke doelen, structuur en onderbouwing brengt het risico’s met zich mee.

Met de juiste begeleiding, een heldere aanpak en een goed opgebouwd dossier zorg je voor een duurzaam traject richting werkhervatting.

Casemanager inzetten voor jouw re integratievraagstuk?

Twijfel je of jouw re integratietraject goed is ingericht? Of heb je vragen over de inzet van therapeutisch werken? De Casemanager Online ondersteunt werkgevers bij het volledige proces van verzuim en re integratie. Met ervaren Casemanagers die zorgen voor structuur, duidelijkheid en grip op het traject. Neem contact op en voorkom problemen richting het UWV.

Gepubliceerd op:

27 april 2026

Meer artikelen