Verplichtingen werkgever bij arbeidsongeschiktheid: wat moet je écht goed regelen?
Een medewerker die langdurig ziek wordt, verandert in één keer jouw verantwoordelijkheden als werkgever. Vanaf de eerste ziektedag ben je verplicht om stappen te zetten richting herstel en re-integratie, en die verplichtingen werkgever bij arbeidsongeschiktheid zijn strikt: het UWV toetst achteraf of je genoeg hebt gedaan, en een tekortkoming kan je direct geld kosten.
Een ziekmelding registreren is niet genoeg. Je moet zorgen dat de werknemer actief meewerkt aan herstel, dat je de juiste documenten indient, dat je het proces strak volgt en dat beide partijen weten wat hun plichten zijn. In deze blog lees je precies wat je moet doen bij langdurig ziekteverzuim, welke stappen de Wet Verbetering Poortwachter verplicht en hoe je voorkomt dat het UWV achteraf een loonsanctie oplegt.

Arbeidsongeschiktheid binnen jouw organisatie: wat verandert er voor jou als werkgever?
Zodra een werknemer ziek is, start direct een wettelijk traject. Jij bent verantwoordelijk voor re-integratie, loondoorbetaling en het correct uitvoeren van alle re-integratieverplichtingen. Een ziekmelding is dus niet alleen een administratieve handeling, het is het startpunt van een proces waarin je volgens vaste regels moet handelen. Het verschil tussen ziek en arbeidsongeschikt is daarbij belangrijk om scherp te hebben: niet elke zieke werknemer is arbeidsongeschikt, maar de klok voor jouw verplichtingen gaat wel meteen lopen.
Blijft een werknemer langer ziek, dan groeit de druk om actief te re-integreren, passend werk te onderzoeken en te voorkomen dat de medewerker na twee ziektejaren richting een WIA-uitkering gaat. Dat vraagt om strak overleg met de arbodienst, goede afstemming met de bedrijfsarts en duidelijke stappen om langdurig ziek worden te voorkomen. Voor organisaties met veel medewerkers vraagt dit om structuur, want ziekteverzuim loopt anders snel op en fouten in het dossier worden pas zichtbaar wanneer het al te laat is.
Overzicht van de verplichtingen werkgever bij arbeidsongeschiktheid
Loondoorbetaling tijdens het eerste en tweede ziektejaar
Als werkgever betaal je het loon door gedurende de ziektejaren, minimaal 70 procent. Soms betaal je langer door op basis van het arbeidscontract of de cao. Dit geldt bij een vast contract én bij tijdelijke contracten: je moet doorbetalen zolang er een arbeidsovereenkomst is. In deze twee ziektejaren moet je aantoonbaar alles doen om de werknemer te re-integreren. Het UWV beoordeelt later jouw inspanningen en kan een loonsanctie opleggen wanneer je verplichtingen niet zijn nagekomen.
Wet Verbetering Poortwachter: stappen die je verplicht moet zetten
Binnen zes weken na de ziekmelding moet de bedrijfsarts een probleemanalyse opstellen. Jij bent verplicht om op basis daarvan het plan van aanpak te maken en dit samen met de werknemer uit te voeren. Redelijke re-integratievoorschriften moeten worden opgevolgd door zowel werkgever als werknemer. Jouw taak is informeren, actie ondernemen en zorgen dat alle stappen aantoonbaar worden uitgevoerd. Het re-integratieverslag moet uiteindelijk compleet zijn voor het UWV. Het officiële stappenplan van UWV geeft per week precies aan welke actie op welk moment verplicht is, handig om naast je eigen planning te leggen.
Tijdige betrokkenheid van bedrijfsarts en Casemanager
De bedrijfsarts bepaalt de functionele beperkingen en adviseert over herstel en re-integreren. Jij kunt om meer toelichting vragen wanneer er onduidelijkheid is over belastbaarheid of re-integratiekansen, maar je mag zelf geen medische informatie beoordelen. Je bent wel verplicht om actie te ondernemen op basis van het oordeel van de bedrijfsarts. In sommige situaties vraagt de werknemer een andere bedrijfsarts om een second opinion; jij moet dat faciliteren. Een Casemanager bewaakt alle deadlines en zorgt dat het re-integratietraject voldoet aan de wetgeving.

Een goed re-integratietraject: jouw rol als werkgever
Wat valt onder re-integratie volgens Poortwachter?
Re-integratie betekent dat je als werkgever kijkt naar alle mogelijkheden om de werknemer weer aan het werk te krijgen: eigen werk, ander werk of aangepast werk. De plicht is duidelijk: je moet alles doen wat redelijk is om herstel te ondersteunen en de werknemer te begeleiden. Werkgever en werknemer moeten beiden actief meewerken. Wil je dit traject stap voor stap zien uitgewerkt, lees dan ook re-integratie bij arbeidsongeschiktheid: tips voor werkgevers.
Hoe start je een re-integratietraject direct na de ziekmelding?
Zodra je een werknemer ziek meldt, start het proces. Binnen zes weken volgt de probleemanalyse. Jij informeert de werknemer over regels, verplichtingen en het spreekuur van de arbodienst. Vanaf het begin moet er zicht zijn op herstel en op wat de werknemer wél kan. Bij twijfel mag je vragen om aanvullende toelichting van de arbodienst, zolang je geen medische gegevens opvraagt.
Opstellen van het plan van aanpak: inhoud, deadlines en verantwoordelijkheden
Het plan van aanpak is een verplicht document en vormt de kern van het re-integratietraject. Hierin staat welke stappen jullie gaan zetten om re-integreren mogelijk te maken. Ook leg je vast wanneer er overleg is, welke acties nodig zijn en wanneer documenten worden bijgewerkt. Het plan moet regelmatig worden bijgesteld, vooral wanneer iemand langer ziek blijft of de functionele beperkingen wijzigen.
Het re-integratiedossier: jouw bewijs richting UWV
Welke documenten moeten in het re-integratiedossier zitten?
Het re-integratiedossier bevat alle documenten die nodig zijn voor het re-integratieverslag. Denk aan:
- Probleemanalyse
- Plan van aanpak
- Bijstellingen
- Deskundigenoordeel, indien aangevraagd
- Verslagen van overleg
- Rapportages van de arbeidsdeskundige
- Acties richting passend werk
- Onderbouwing waarom ander werk wel of niet passend is
Deze documenten vormen het dossier dat je moet indienen wanneer het UWV beoordeelt of je voldoende hebt gedaan.
Veelgemaakte fouten die leiden tot loonsancties
Veel organisaties maken fouten zoals:
- Te laat starten met spoor 2
- Geen duidelijk plan van aanpak
- Geen redelijke re-integratievoorschriften geven
- Te weinig zoeken naar passend werk
- Documenten niet volledig indienen
Het UWV beoordeelt streng of er sprake is van voldoende inzet door de werkgever. Wil je zeker weten dat jouw dossier die toets doorstaat, lees dan hoe je een loonsanctie voorkomt en met welke stappen je dat risico structureel afdekt.

Wanneer spreek je van passende arbeid?
Passend werk beoordelen op basis van functionele beperkingen
Passend werk moet aansluiten bij de functionele beperkingen van de werknemer. De bedrijfsarts bepaalt wat wel en niet haalbaar is. Jij moet ander werk onderzoeken wanneer eigen werk niet mogelijk is en aantonen dat je dit serieus hebt onderzocht, zeker wanneer de werknemer langere tijd ziek blijft.
Rol van bedrijfsarts, Casemanager en arbeidsdeskundige
De bedrijfsarts geeft advies over belastbaarheid. De arbeidsdeskundige bekijkt of er binnen de organisatie passend werk is. De Casemanager zorgt dat alle stappen volgens de regels worden vastgelegd. Dit voorkomt discussies bij het UWV.
Wat als er geen passend werk beschikbaar is?
Is er echt geen passend werk, dan moet spoor 2 worden gestart. Dit kan een verplichting zijn wanneer iemand langer ziek blijft. Ook dit proces valt onder jouw re-integratieverplichtingen.
Second opinion en deskundigenoordeel: het belang van onafhankelijk advies
Wanneer de medewerker een second opinion mag vragen
Een werknemer mag een second opinion aanvragen via een andere bedrijfsarts wanneer er twijfel is over het oordeel van de eigen arbodienst. Dit recht staat in de Arbowet en geeft de medewerker de mogelijkheid om een onafhankelijk oordeel te krijgen over de belastbaarheid, de functionele beperkingen of de voorgestelde re-integratiestappen.
Jij faciliteert dit door de aanvraag niet te vertragen, door duidelijk uit te leggen hoe het werkt en door ruimte te geven voor overleg met een andere bedrijfsarts. De second opinion kan misverstanden wegnemen, vertrouwen herstellen en stagnatie in het re-integratietraject voorkomen. Het is geen vervanging van de eigen bedrijfsarts, maar een aanvullend, adviserend oordeel dat bijdraagt aan een eerlijk en transparant proces.
Meer over de rechten en plichten bij arbeidsongeschiktheid van je werknemer lees je hier.
Wanneer jij als werkgever een deskundigenoordeel aanvraagt
Een deskundigenoordeel van het UWV is waardevol wanneer er onduidelijkheid of verschil van inzicht ontstaat. Je vraagt er een aan wanneer je twijfelt of de werknemer voldoende meewerkt aan herstel, wanneer er discussie is over passend werk, wanneer de werknemer aangeeft niet te kunnen re-integreren of wanneer bedrijfsarts en werknemer elkaar tegenspreken.
Het UWV beoordeelt dan één specifieke vraag: is het werk passend, zet de werknemer voldoende stappen, of verloopt de re-integratie zorgvuldig? Het oordeel biedt houvast en maakt duidelijk wat er redelijkerwijs verwacht wordt. In veel situaties voorkomt het dat het proces vastloopt of dat er later discussie ontstaat bij de beoordeling van het re-integratieverslag.

Open spreekuur en vroegsignalering: zo voorkom je langdurig ziekteverzuim
Het nut van een open spreekuur voor medewerkers
Een open spreekuur van de bedrijfsarts is een laagdrempelige manier om in contact te blijven met medewerkers die vragen hebben over belastbaarheid, werkdruk of eerste klachten die nog niet hebben geleid tot een ziekmelding. Het voorkomt dat kleine signalen worden genegeerd of dat medewerkers te lang doorlopen terwijl herstel juist gebaat is bij tijdige afstemming.
Tijdens zo’n open spreekuur bespreekt een medewerker wat hij nodig heeft, welke knelpunten een rol spelen en hoe werk en privé elkaar beïnvloeden. De bedrijfsarts of Casemanager denkt direct mee over opties, aanpassingen of tijdelijke maatregelen. Dit versterkt vertrouwen, vergroot de kans op behoud van inzetbaarheid en draagt bij aan een cultuur waarin ziekte bespreekbaar is voordat iemand daadwerkelijk langdurig ziek raakt.
Vroegtijdig signaleren van risico’s op langdurig verzuim
Vroegtijdig signaleren is essentieel om langdurig ziekteverzuim te voorkomen. Heb je al in een vroeg stadium inzicht in terugkerende klachten, werkdrukproblemen, onduidelijkheid over taken of spanningen op de werkvloer, dan kun je gerichte ondersteuning bieden: werkafspraken aanpassen, tijdelijk ander werk regelen, gesprekken faciliteren of interventies inzetten via de arbodienst.
Door deze signalen serieus te nemen en niet te wachten tot een werknemer langdurig ziek is, verklein je het risico op uitval en creëer je een voorspelbaar proces. Dat maakt re-integreren eenvoudiger en voorkomt dat het traject zwaar wordt voor zowel werknemer als werkgever.
Als terugkeer niet lukt: stappen naar spoor 2, WIA en meer
Wanneer schakel je over naar re-integratie spoor 2?
Spoor 2 komt in beeld wanneer terugkeer in het eigen werk of ander werk binnen de organisatie niet meer realistisch is. Dit blijkt meestal uit de functionele beperkingen die de bedrijfsarts beschrijft en uit het arbeidsdeskundig onderzoek.
Zodra duidelijk wordt dat er intern geen duurzame oplossing meer voorhanden is, zet je spoor 2 in en richt je je op mogelijkheden bij een andere werkgever. Belangrijk is dat dit tijdig gebeurt, want het UWV beoordeelt of je alle kansen voor werkhervatting serieus hebt onderzocht. Te laat starten leidt in de praktijk vaak tot loonsancties. Spoor 2 betekent overigens niet dat je spoor 1 afsluit: beide sporen mogen naast elkaar lopen zolang er mogelijkheden zijn.
Wat als de medewerker blijvend beperkt blijft?
Blijft de werknemer arbeidsongeschikt en is herstel beperkt, dan verschuift de focus naar het toekomstperspectief. Je onderzoekt of er sprake is van duurzame beperkingen en of de werknemer realistisch gezien kan terugkeren in werk dat past bij de functionele mogelijkheden. In het re-integratiedossier leg je vast welke acties zijn ondernomen, welke interventies zijn geprobeerd en hoe er is gekeken naar passend werk binnen én buiten de organisatie. Voor de situatie waarin een werknemer al langere tijd uitvalt, lees je meer in werknemer langdurig arbeidsongeschikt: rechten, plichten en risico’s.
Blijkt uiteindelijk dat werkhervatting niet haalbaar is, dan ontstaat er ruimte om de werknemer te begeleiden richting een WIA-uitkering. Een compleet re-integratieverslag is dan essentieel om aan te tonen dat herstel en re-integreren serieus zijn opgepakt.
Rol werkgever in WIA-voorbereiding na 1 en 2 jaar ziekte
Rond het eerste ziektejaar vindt een verplichte evaluatie plaats, waarbij je samen met werknemer en Casemanager beoordeelt hoe het proces verloopt en of het plan van aanpak nog aansluit op de situatie. In het tweede ziektejaar ligt de nadruk op afronding en het zorgvuldig vastleggen van alle stappen: je meldt tijdig richting UWV welke acties zijn ondernomen, je dient de benodigde documenten in en laat zien dat herstel, passend werk en re-integreren continu aandacht hebben gehad.
Als werkgever laat je hiermee zien dat je alle re-integratieverplichtingen hebt opgepakt, zodat het UWV een eerlijk oordeel kan geven zonder risico op sancties.

De rol van een Casemanager in het bewaken van jouw verplichtingen
Een Casemanager zorgt dat alle verplichtingen worden nageleefd. Hij bewaakt de regels, het plan van aanpak, het re-integratiedossier en de acties van zowel werkgever als werknemer. Dit voorkomt risico’s, fouten en loonsancties. Een goede Casemanager houdt overzicht, zorgt dat stappen tijdig worden genomen en voorkomt vertraging in het traject. Twijfel je of je dit zelf strak genoeg kunt volgen naast je andere verantwoordelijkheden, dan is het moment om een Casemanager in te schakelen voordat het dossier risico gaat lopen.
Praktijkvoorbeelden: zo ziet correcte verzuimbegeleiding eruit
Voorbeeld van een goed opgebouwd dossier
Een volledig en zorgvuldig opgebouwd dossier laat zien dat alle stappen binnen het re-integratietraject op tijd en inhoudelijk correct zijn opgepakt. De probleemanalyse is helder, het plan van aanpak sluit aan op de belastbaarheid en de bijstellingen zijn logisch onderbouwd. Gesprekken zijn vastgelegd, interventies zijn tijdig ingezet en passend werk is aantoonbaar onderzocht. Werkgever en werknemer werken actief samen aan herstel en re-integratie. Dit soort dossiers geeft het UWV een duidelijk en overtuigend beeld van de geleverde inspanningen.
Voorbeeld van een dossier met risico op loonsanctie
Een dossier komt in de gevarenzone wanneer informatie ontbreekt, afspraken niet concreet zijn of interventies te laat worden opgepakt. Denk aan een te late start van spoor 2, onduidelijkheid over belastbaarheid, onvoldoende onderbouwing waarom passend werk niet mogelijk zou zijn of het ontbreken van gespreksverslagen. Ook situaties waarin de werkgever de werknemer te weinig informeert of geen realistisch vervolg aanbiedt, worden door het UWV kritisch bekeken. Zulke dossiers vergroten het risico op een loonsanctie en brengen onnodige kosten en vertraging met zich mee.
Wat moet je als werkgever nu vooral onthouden?
Je hebt duidelijke verplichtingen wanneer een werknemer arbeidsongeschikt wordt. Je start vanaf de eerste ziektedag met re-integratie, verzamelt documenten, houdt het re-integratiedossier bij en voert het plan van aanpak uit. Je mag geen medische informatie beoordelen, maar je bent wel verplicht om actie te ondernemen op basis van het advies van de bedrijfsarts. Het UWV beoordeelt of je voldoende hebt gedaan. Met een sterke Casemanager houd je grip op het proces en voorkom je fouten die je achteraf duur komen te staan.
Wil je het complete juridische kader nog eens op een rij zien, inclusief IVA, WGA en de percentages die bepalen welke uitkering geldt? Lees dan wetgeving arbeidsongeschiktheid: alles wat HR moet weten.
Hulp nodig bij arbeidsongeschiktheid en re-integratie?
Onze Casemanagers ondersteunen werkgevers bij alle verplichtingen: van re-integratietraject tot deskundigenoordeel, en van dossieropbouw tot begeleiding bij langdurige ziekte. We zorgen dat jouw proces klopt en voorkomen dat het UWV later problemen constateert. Neem contact met ons op en ontdek hoe wij jouw verplichtingen bij arbeidsongeschiktheid uit handen nemen.
Gepubliceerd op:
02 december 2025
Meer artikelen
Maaike Thijssen | 6 oktober 2026 | Ziekteverzuim